ประเด็นสำคัญ
- เริ่มจากการตัดสินใจ ไม่ใช่หัวข้อ เขียนลงไปว่าคุณจะทำอะไรต่างออกไปตามคำตอบที่ได้ ข้อคำถามใดที่เปลี่ยนการตัดสินใจไม่ได้ ถือเป็นข้อที่ควรพิจารณาตัดทิ้ง
- หนึ่งประเด็น หนึ่งข้อคำถาม หนึ่งกรอบเวลา หากคำถามหนึ่งซ่อนคำถามสองข้อไว้ คุณจะไม่รู้เลยว่าครึ่งไหนที่ทำให้ได้คำตอบนั้น
- ถ้อยคำเปลี่ยนตัวเลขได้ การทดลองแบบแบ่งกลุ่มตัวอย่างครั้งหนึ่งทำให้การสนับสนุนโครงการรัฐบาลชุดเดียวกันเปลี่ยนไปถึง 45 จุดเปอร์เซ็นต์ เพียงเพราะเปลี่ยนชื่อเรียก การใช้ถ้อยคำที่เป็นกลางจึงเป็นการตัดสินใจด้านการวัด ไม่ใช่แค่มารยาท
- ออกแบบตัวเลือกคำตอบให้รอบคอบเท่ากับตัวคำถาม ช่วงที่ทับซ้อนกัน หมวดหมู่ที่ขาดหายไป และจุดกึ่งกลางที่ไม่มีป้ายกำกับ สร้างความเสียหายมากกว่าตัวคำถามที่เขียนไม่สละสลวย
- ทดสอบเบื้องต้นกับคน แล้วจึงทดลองนำร่องด้วยข้อมูล การให้ผู้ตอบเพียงไม่กี่คนอ่านออกเสียงจะเผยให้เห็นการอ่านผิดความหมายที่คุณมองไม่เห็นจากมุมของผู้เขียน
การออกแบบแบบสอบถามคืออะไร และแก้อะไรไม่ได้บ้าง
การออกแบบแบบสอบถาม คือกระบวนการเปลี่ยนวัตถุประสงค์การวิจัยให้เป็นคำถามที่ผู้คนเข้าใจและตอบได้อย่างถูกต้อง ครอบคลุมถ้อยคำ ตัวเลือกคำตอบ ลำดับ คำนำ และการทดสอบ 7 ขั้นตอนด้านล่างแสดงให้เห็นว่าการตัดสินใจเหล่านี้ทำงานร่วมกันอย่างไรในแบบสอบถามฉบับสมบูรณ์
ข้อคำถามที่ออกแบบดีคือข้อที่คนสองคนซึ่งมีประสบการณ์เดียวกันอ่านแล้วเข้าใจตรงกัน นึกคำตอบออกจากความจำได้ และเลือกตัวเลือกเดียวกันเพื่ออธิบายประสบการณ์นั้น ทุกอย่างด้านล่างคือวิธีที่จะเข้าใกล้เป้าหมายนั้นมากขึ้น
มีสองสิ่งที่การออกแบบแก้ไม่ได้ อย่างแรกคือกลุ่มเป้าหมายที่ผิด หากคุณถามคำถามที่สมบูรณ์แบบกับคนผิดกลุ่ม คุณจะได้คำตอบที่แม่นยำสำหรับคำถามที่ไม่มีใครถาม นั่นเป็นปัญหาด้านการสุ่มตัวอย่าง ไม่ใช่ปัญหาด้านถ้อยคำ อย่างที่สองคือจำนวนการตอบกลับที่น้อยเกินไป ซึ่งเป็นปัญหาด้านขนาดกลุ่มตัวอย่าง
ควรแยกคำสองคำที่มักใช้แทนกันให้ชัด แบบสอบถามคือเครื่องมือ คือรายการข้อคำถามและตัวเลือกคำตอบ ส่วนแบบสำรวจคือการศึกษาทั้งหมดที่อยู่รอบเครื่องมือนั้น ได้แก่ คุณถามใคร เข้าถึงพวกเขาอย่างไร และทำอะไรกับข้อมูล หากต้องการภาพรวมของกระบวนการทั้งหมด ดูได้ในคู่มือการออกแบบการวิจัยเชิงสำรวจของเรา หน้านี้จะเน้นเฉพาะตัวเครื่องมือ
7 ขั้นตอนของการออกแบบแบบสอบถาม
คนส่วนใหญ่ค้นหา 7 ขั้นตอนมากกว่าจำนวนอื่นใด และรายการที่ได้กลับมาส่วนใหญ่ก็ลอกมาจากบล็อกของเอเจนซีแห่งหนึ่งเมื่อปี 2006 ซึ่งหน้าต้นฉบับไม่มีอยู่แล้ว ลำดับด้านล่างจึงไม่ใช่รายการนั้น แต่เป็นกระบวนการพัฒนาที่ตำราด้านระเบียบวิธีการสำรวจอธิบายไว้จริง16, 17, 20 แบ่งตรง 7 จุดที่ลักษณะงานเปลี่ยนไปจริง ๆ พร้อมสองสิ่งที่รายการลอกเลียนเหล่านั้นตกหล่น คือแต่ละขั้นตอนได้ผลลัพธ์อะไร และแต่ละขั้นมักล้มเหลวตรงไหน
| ขั้นตอน | สิ่งที่คุณตัดสินใจ | สิ่งที่คุณได้ออกมา | จุดที่มักล้มเหลว |
|---|---|---|---|
| 1. เริ่มจากการตัดสินใจ | ผลลัพธ์ต้องใช้ตัดสินใจเรื่องอะไร | รายการสั้น ๆ ของการตัดสินใจ และการเปรียบเทียบที่อยู่เบื้องหลัง | เริ่มจากหัวข้อ จึงไม่มีอะไรบอกว่าควรหยุดเพิ่มข้อคำถามเมื่อใด |
| 2. ข้อคำถามและรูปแบบ | หนึ่งข้อคำถามต่อหนึ่งการตัดสินใจ และรูปแบบคำตอบของข้อนั้น | ร่างรายการข้อคำถาม พร้อมรูปแบบกำกับไว้ข้างแต่ละข้อ | เลือกรูปแบบตามความเคยชิน แทนที่จะเลือกตามการวิเคราะห์ที่ต้องใช้ |
| 3. ถ้อยคำที่ตอบได้ | วิธีเขียนตัวคำถามแต่ละข้อ | ตัวคำถามที่นิยามคำศัพท์ไว้และระบุกรอบเวลาชัดเจน | ถามให้นึกถึงสิ่งที่ไม่มีใครจำได้ หรือซ่อนสองคำถามไว้ในข้อเดียว |
| 4. ตัวเลือกและมาตราส่วน | ชุดคำตอบของคำถามปลายปิดทุกข้อ | ตัวเลือกที่ไม่ทับซ้อนกัน และไม่มีใครหาคำตอบของตัวเองไม่เจอ | ช่วงที่ทับซ้อนกัน ไม่มีตัวเลือกให้เลี่ยง และจุดกึ่งกลางที่ไม่มีป้ายกำกับ |
| 5. ถ้อยคำที่เป็นกลาง | คำใดบ้างที่กำลังผลักไปสู่คำตอบหนึ่ง | ตัวคำถามที่เป็นกลาง และชุดตัวเลือกที่สมดุล | มีคำคุณศัพท์อยู่ในตัวคำถาม และรายการคำตอบที่เอียงไปด้านเดียว |
| 6. ลำดับและคำนำ | ลำดับ การจัดกลุ่ม และข้อความเปิด | เครื่องมือที่เรียงลำดับแล้ว พร้อมคำนำสั้น ๆ | ถามข้อคำถามที่อ่อนไหวเร็วเกินไป และคำนำที่ไม่มีใครอ่าน |
| 7. การทดสอบเบื้องต้นและการทดลองนำร่อง | ใช้ได้จริงกับคนจริงหรือไม่ | เครื่องมือฉบับแก้ไข และเวลาที่คาดว่าจะใช้ตอบ | ข้ามขั้นตอนนี้ หรือคิดว่าทดสอบรอบเดียวก็พอ |
ขั้นตอนที่ 3, 4 และ 5 แยกจากกันในที่นี้ เพราะล้มเหลวคนละแบบและแก้ไขด้วยวิธีต่างกัน ในทางปฏิบัติ คุณจะวนผ่านขั้นตอนเหล่านี้มากกว่าหนึ่งครั้ง เส้นประในแผนภาพคือการวนที่สำคัญที่สุด สิ่งที่พบในการทดสอบเบื้องต้นมักพาคุณกลับไปที่ขั้นตอนที่ 3
ขั้นตอนที่ 1 เขียนการตัดสินใจลงไปก่อนเขียนคำถามแม้แต่ข้อเดียว
แบบสอบถามที่ยาวเกินจำเป็นส่วนใหญ่เริ่มจากหัวข้อ แบบสอบถามที่ดีเริ่มจากการตัดสินใจ ก่อนร่างข้อคำถาม ให้เขียนรายการสั้น ๆ ของสิ่งที่คุณจะทำต่างออกไปตามคำตอบที่ได้
ระบุการตัดสินใจ 3 ถึง 5 ข้อ
เขียนเป็นทางเลือก ไม่ใช่หัวข้อ “จัดรูปแบบอบรม 2 วันเหมือนเดิม หรือเปลี่ยนเป็นการอบรมออนไลน์ช่วงสั้น ๆ” คือการตัดสินใจ ส่วน “ความคิดเห็นต่อการอบรม” คือหัวข้อ
ระบุการเปรียบเทียบที่ต้องทำ
ทีม สาขา กะการทำงาน ช่วงเวลา ผู้ใช้ครั้งแรกเทียบกับผู้ใช้ที่กลับมาอีก การเปรียบเทียบเป็นตัวกำหนดทั้งถ้อยคำและตัวเลือกคำตอบ จึงควรตัดสินใจเรื่องนี้ตั้งแต่ตอนนี้ ไม่ใช่ภายหลัง
ร่างผลลัพธ์ไว้ในหน้าเดียว
ร่างตารางและแผนภูมิจริงที่คุณคาดว่าจะทำ หากคุณวาดผลลัพธ์ที่ข้อคำถามข้อหนึ่งป้อนข้อมูลให้ไม่ได้ ข้อคำถามนั้นก็ไม่มีหน้าที่
นี่คือขั้นตอนที่คู่มือด้านระเบียบวิธีจัดไว้เป็นอันดับแรก ด้วยเหตุผลเดียวกัน คือเป็นสิ่งเดียวที่บอกคุณได้ว่าเมื่อใดควรหยุดเพิ่มคำถาม16, 17
อ่านร่างข้อคำถามแต่ละข้อ แล้วเติมประโยคนี้ให้จบ: “หากทุกคนตอบ B แทนที่จะตอบ A เราจะ ...” หากเติมไม่ได้ ให้ตัดข้อนั้นทิ้ง หรือเขียนใหม่จนกว่าจะเติมได้
ขั้นตอนที่ 2 เปลี่ยนการตัดสินใจแต่ละข้อเป็นข้อคำถามหนึ่งข้อ และเลือกรูปแบบอย่างตั้งใจ
รูปแบบคำถามคือการตัดสินใจด้านการวัด ไม่ใช่ความชอบด้านการจัดหน้า เลือกรูปแบบที่ผู้อ่านตอบได้ และที่ผลลัพธ์ตามแผนของคุณนำไปใช้ได้
| หากผลลัพธ์คือ | ใช้ | ตัวอย่างตัวคำถาม |
|---|---|---|
| ตัวเลขที่คุณจะติดตามไปตามเวลา | ข้อคำถามแบบมาตราส่วนประมาณค่าปลายปิด ที่มีป้ายกำกับครบทุกจุด | “การตั้งค่าให้เสร็จโดยไม่มีคนช่วยนั้นง่ายหรือยากเพียงใด?” |
| รายการสิ่งที่ต้องแก้ไขเรียงตามลำดับความสำคัญ | ตัวเลือกเดียว ตามด้วยคำถามต่อเนื่องหนึ่งข้อ | “การเปลี่ยนแปลงข้อใดข้อเดียวที่จะช่วยคุณได้มากที่สุด?” ตามด้วย “ทำไมจึงเลือกข้อนั้น?” |
| จำนวนครั้งหรืออัตรา | ช่วงคำตอบแบบปิดที่ไม่ทับซ้อนกัน | “ในช่วง 30 วันที่ผ่านมา คุณติดต่อฝ่ายสนับสนุนกี่ครั้ง?” |
| ถ้อยคำที่คุณยังไม่เคยได้ยิน | ช่องข้อความปลายเปิดที่เจาะจงหนึ่งช่อง | “เหตุผลหลักที่คุณติดต่อเข้ามาวันนี้คืออะไร?” |
| คุณสมบัติสำหรับข้อคำถามถัดไป | คำถามคัดกรอง ร่วมกับตรรกะการข้ามคำถาม | “ในช่วง 30 วันที่ผ่านมา คุณเคยใช้แท็บรายงานหรือไม่?” |
คำถามปลายปิดวิเคราะห์ได้ถูกกว่าและเปรียบเทียบข้ามรอบการเก็บข้อมูลได้ง่ายกว่า คำถามปลายเปิดช่วยค้นพบสิ่งที่รายการตัวเลือกของคุณลืมไป เหตุผลเชิงปฏิบัติที่คำถามปลายปิดเป็นที่นิยมคือต้นทุน คำตอบปลายเปิดต้องมีแนวทางการลงรหัสและผู้ลงรหัสมากกว่าหนึ่งคนก่อนจะมีความหมาย1 ใช้คำถามปลายเปิดเพียงหนึ่งหรือสองข้อ วางไว้ในจุดที่คุ้มค่า และให้ข้อที่เหลือเป็นคำถามปลายปิด คู่มือคำถามแบบหลายตัวเลือกและคำถามปลายเปิดและคำถามปลายปิดของเราลงรายละเอียดแต่ละรูปแบบเพิ่มเติม
ข้อควรระวังหนึ่งข้อเกี่ยวกับมาตราส่วนแบบเห็นด้วย หากคุณถามสิ่งนั้นได้โดยตรง ก็ให้ถามโดยตรง ในการทดลองกับกลุ่มตัวอย่าง 4 กลุ่ม ข้อคำถามที่มีตัวเลือกคำตอบเฉพาะกับคุณลักษณะที่ต้องการวัดได้ค่าสัมประสิทธิ์ความเชื่อมั่น 0.87 ถึง 0.93 ขณะที่เนื้อหาเดียวกันเมื่อถามเป็นข้อความให้เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยได้เพียง 0.36 ถึง 0.734 นับเป็นช่องว่างที่ใหญ่มากสำหรับรูปแบบที่คนส่วนใหญ่เลือกใช้เพราะความเคยชิน ผลจากการตอบที่มีชื่อเรียกสองแบบอธิบายช่องว่างนี้ได้เป็นส่วนใหญ่ แนวโน้มการตอบรับ (acquiescence) คือแรงดึงที่ทำให้เห็นด้วยไม่ว่าข้อความจะว่าอย่างไร รูปแบบนี้จึงเพิ่มความเอนเอียงที่คุณแยกออกภายหลังไม่ได้ การตอบแบบพอผ่าน (satisficing) คือการที่ผู้อ่านทำงานเพียงพอให้ได้คำตอบที่ผ่านไปได้ แทนที่จะเป็นคำตอบที่ถูกต้อง และข้อความให้เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยที่เรียงกันเป็นแถวทำให้ทำเช่นนั้นได้ง่ายมาก ทั้งสองอย่างแย่ลงเมื่อแบบสอบถามยาวขึ้น หากจำเป็นต้องใช้รูปแบบนี้จริง ให้ทำตามคำแนะนำเรื่องมาตราส่วนแบบลิเคิร์ทของเรา
ขั้นตอนที่ 3 เขียนตัวคำถามที่ผู้คนตอบได้จริง
ข้อคำถามที่ไม่ดีหลายข้อไม่ได้คลุมเครือ แต่ตอบไม่ได้ เพราะถามให้นึกถึงสิ่งที่ไม่มีใครจำได้ หรือถามถึงความรู้ที่ผู้ตอบไม่เคยได้รับ
กำหนดกรอบเวลาให้คำถามเกี่ยวกับพฤติกรรมทุกข้อ
“คุณติดต่อฝ่ายสนับสนุนบ่อยแค่ไหน?” ไม่มีจุดอ้างอิง คนสองคนที่มีพฤติกรรมเหมือนกันจึงตอบต่างกัน ระบุกรอบเวลา และให้สอดคล้องกับความถี่ที่พฤติกรรมนั้นเกิดขึ้น
| สิ่งที่คุณต้องการ | ตอบยาก | ตอบได้ |
|---|---|---|
| ความถี่ | “คุณติดต่อฝ่ายสนับสนุนบ่อยแค่ไหน?” | “ในช่วง 30 วันที่ผ่านมา คุณติดต่อฝ่ายสนับสนุนกี่ครั้ง?” |
| พฤติกรรมล่าสุด | “คุณออกกำลังกายสม่ำเสมอหรือไม่?” | “ในช่วง 7 วันที่ผ่านมา คุณออกกำลังกายอย่างน้อย 30 นาทีกี่วัน?” |
| เหตุการณ์ครั้งเดียว | “การเริ่มต้นใช้งานราบรื่นหรือไม่?” | “เมื่อนึกถึงการตั้งค่าครั้งล่าสุดของคุณ การทำให้เสร็จโดยไม่มีคนช่วยนั้นง่ายหรือยากเพียงใด?” |
ใช้คำที่ผู้อ่านของคุณใช้
- เลือกคำที่คนทั่วไปใช้ “ช่วย” ดีกว่า “ให้ความช่วยเหลือ” “ซื้อ” ดีกว่า “จัดซื้อ” คำที่เรียบง่ายกว่ายังแปลเป็นภาษาอื่นได้ง่ายกว่าด้วย
- นิยามคำศัพท์ที่เลี่ยงไม่ได้ หากข้อคำถามขึ้นอยู่กับคำว่า “เหตุการณ์” หรือ “กรณี” ให้ระบุในตัวคำถามเลยว่าอะไรนับรวม
- เขียนคำย่อแบบเต็มหนึ่งครั้ง จากนั้นจึงใช้คำย่อซ้ำ อย่าคิดว่าทุกคนเข้าใจคำย่อที่ใช้กันภายใน
- ถามว่าเกิดอะไรขึ้น ไม่ใช่ถามว่าทำไม ผู้คนรายงานเหตุการณ์ได้ แต่มักรายงานสาเหตุที่เกิดขึ้นภายในองค์กรของคุณไม่ได้
หนึ่งประเด็นต่อหนึ่งข้อคำถาม
ข้อคำถามที่ซ่อนคำถามสองข้อไว้จะให้คำตอบที่คุณอ่านความหมายไม่ออก คนที่ชอบราคาแต่ไม่ชอบคุณภาพเลยไม่มีตัวเลือกที่ตรงกับความจริง และไม่ว่าจะเลือกข้อไหน คุณก็จะไม่รู้ว่าครึ่งไหนเป็นตัวกำหนดคำตอบ
คุณพึงพอใจกับราคาและคุณภาพมากน้อยเพียงใด?
ให้แยกเป็นสองข้อแทน “คุณพึงพอใจกับคุณภาพมากน้อยเพียงใด?” และ “คุณพึงพอใจกับราคามากน้อยเพียงใด?”
ควรพูดถึงหลักฐานในเรื่องนี้อย่างตรงไปตรงมา การแยกคำถามซ้อนเกือบเป็นกฎสากล แต่งานวิจัยเชิงทดลองที่รองรับกฎนี้โดยตรงยังมีน้อยและเพิ่งเกิดขึ้นไม่นาน การทดสอบที่ชัดเจนที่สุดพบว่าข้อคำถามที่ถามสองประเด็นในข้อเดียวกับฉบับที่เขียนใหม่ให้เหลือประเด็นเดียวไม่ได้วัดสิ่งเดียวกัน และฉบับประเด็นเดียวมีความตรงมากกว่า15 ให้ถือว่ากฎนี้สมเหตุสมผลและมีเหตุผลรองรับที่ดี แต่ไม่ใช่ข้อค้นพบที่ยืนยันมาสี่สิบปีเหมือนผลของถ้อยคำในขั้นตอนที่ 5
ขั้นตอนที่ 4 สร้างตัวเลือกคำตอบและมาตราส่วนที่คุณวิเคราะห์ได้
แบบสอบถามจำนวนมากล้มเหลวที่รายการคำตอบ ไม่ใช่ที่ตัวคำถาม การทดสอบสองข้อจับปัญหาได้เกือบทั้งหมด ตัวเลือกต้องไม่ทับซ้อนกัน และต้องไม่มีใครที่ไม่มีตัวเลือกตรงกับความจริงให้เลือก
คุณอายุเท่าไร? 18 ถึง 30, 30 ถึง 40, 40 ถึง 55, 55 ขึ้นไป
คุณอายุเท่าไร? 18 ถึง 29, 30 ถึง 39, 40 ถึง 54, 55 ปีขึ้นไป, ไม่ประสงค์จะตอบ
มาตราส่วนประมาณค่า
| ทางเลือก | สิ่งที่ควรทำ | เหตุผล |
|---|---|---|
| จำนวนระดับ | 5 ถึง 7 ระดับสำหรับทัศนคติ | ความเชื่อมั่นและความตรงเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจนถึงราว 7 ระดับ จากนั้นจะคงที่ และความเชื่อมั่นแบบทดสอบซ้ำจะลดลงอีกเมื่อเกิน 10 ระดับ5, 1 |
| ป้ายกำกับ | กำกับทุกระดับด้วยข้อความเมื่อทำได้ | ตัวเลขเพียงอย่างเดียวตีความคลาดเคลื่อนได้ คนสองคนอ่าน “6 จาก 10” ต่างกัน แต่ทั้งคู่อ่าน “ค่อนข้างง่าย” เหมือนกัน |
| ทิศทาง | ใช้ทิศทางเดียวกันตลอดทั้งแบบสอบถาม | การกลับทิศทางกลางแบบสอบถามทำให้เกิดการคลิกผิดที่ดูเหมือนความคิดเห็นเปลี่ยนไปจริง |
| จุดกึ่งกลาง | ใส่ไว้เมื่อความเป็นกลางเป็นจุดยืนที่มีอยู่จริง | การตัดจุดกึ่งกลางออกไม่ได้เผยความเอนเอียงที่ซ่อนอยู่ ผู้คนจะสุ่มเลือกรอบ ๆ ตำแหน่งที่จุดนั้นเคยอยู่1 |
| ไม่เกี่ยวข้อง | แยกไว้ต่างหากจากจุดกึ่งกลาง | มิฉะนั้นคนที่ประเมินไม่ได้จะถูกนับเป็นกลาง ซึ่งทำให้ค่าเฉลี่ยของคุณขยับไปโดยไม่รู้ตัว |
จุดกึ่งกลางและ “ไม่ทราบ” ไม่ใช่สวิตช์ที่แยกอิสระจากกัน แม้คำแนะนำส่วนใหญ่จะมองแบบนั้น การมีตัวเลือก “ไม่ทราบ” ควบคู่กับจุดกึ่งกลางทำให้สัดส่วนผู้เลือกจุดกึ่งกลางลดลงราว 7 ถึง 17 จุดเปอร์เซ็นต์ ขึ้นอยู่กับข้อคำถาม6 กล่าวอีกนัยหนึ่ง คำตอบกลาง ๆ ของคุณจำนวนไม่น้อยมาจากคนที่ไม่มีความเห็น ไม่ใช่คนที่อยู่ตรงกลาง ตัดสินใจเรื่องทั้งสองตัวเลือกไปพร้อมกัน คู่มือคำถามแบบมาตราส่วนประมาณค่าของเรากล่าวถึงรายละเอียดการจัดวาง
ในข้อคำถามด้านทัศนคติข้อหนึ่ง ร้อยละ 15 เลือก “ไม่ทราบ” เมื่อมีตัวเลือกนี้ให้ ส่วนข้อคำถามที่เกี่ยวข้องในการสัมภาษณ์ครั้งเดียวกันที่ไม่มีตัวเลือกนี้ มีเพียงร้อยละ 3 และ 4 ที่ไม่ให้คำตอบที่เป็นสาระ และคำตอบเหล่านั้นยังทำนายได้ว่าผู้คนจะลงคะแนนเลือกตั้งอย่างไรในภายหลัง7 เมื่อมีทางออกง่าย ๆ ผู้คนก็จะใช้ และบางส่วนของสิ่งที่ทางออกนั้นเก็บได้ก็คือความคิดเห็นจริง
ขั้นตอนที่ 5 ใช้ถ้อยคำที่เป็นกลางและตรวจหาอคติ
นี่คือขั้นตอนที่มีหลักฐานรองรับมากที่สุด และวัดผลกระทบได้มากที่สุด การทดลองแบบแบ่งกลุ่มตัวอย่างทำให้ผลลัพธ์ของความคิดเห็นเดียวกันเปลี่ยนไปหลายสิบจุดเปอร์เซ็นต์ เพียงเพราะเปลี่ยนถ้อยคำ
ใน General Social Survey ปี 1985 ชาวอเมริกันร้อยละ 65.2 ตอบว่ามีการใช้จ่ายน้อยเกินไปกับ “ความช่วยเหลือคนยากจน” แต่เมื่อถามถึงโครงการเดียวกันภายใต้ชื่อ “สวัสดิการ” มีเพียงร้อยละ 19.8 ที่ตอบว่าน้อยเกินไป เป็นช่องว่าง 45 จุดจากคำเพียงคำเดียว และผลนี้เกิดซ้ำในปีถัดมาที่ 62.8 เทียบกับ 23.12, 3
การวางกรอบคำถามก็ให้ผลแบบเดียวกัน การสนับสนุนปฏิบัติการทางทหารในอิรักอยู่ที่ร้อยละ 68 และลดลงเหลือร้อยละ 43 เมื่อคำถามเดียวกันเพิ่มข้อความว่า “แม้จะหมายความว่ากองกำลังสหรัฐฯ อาจบาดเจ็บล้มตายหลายพันนาย”8
การทดลองเหล่านี้เป็นแบบแบ่งกลุ่มตัวอย่าง คือแบ่งแบบสำรวจเดียวกันเป็นสองครึ่งโดยสุ่ม แต่ละครึ่งใช้ถ้อยคำหนึ่งแบบ การออกแบบเช่นนี้เองที่ทำให้ “ถ้อยคำมีผล” เปลี่ยนจากความเห็นเป็นการวัด
สิ่งที่ควรตัดออก
| รูปแบบ | แบบชี้นำ | แบบเป็นกลาง |
|---|---|---|
| มีคำคุณศัพท์ในตัวคำถาม | “ทีมสนับสนุนที่ยอดเยี่ยมของเราช่วยเหลือคุณได้มากเพียงใด?” | “ทีมสนับสนุนของเราช่วยเหลือคุณได้มากหรือน้อยเพียงใด?” |
| มีให้เพียงทิศทางเดียว | “การสมัครสมาชิกน่าหงุดหงิดเพียงใด?” | “การสมัครสมาชิกง่ายหรือยากเพียงใด?” |
| รายการคำตอบที่เอียงไปด้านเดียว | “คุณพึงพอใจมากน้อยเพียงใด?” โดยมีแต่ตัวเลือกเชิงบวก | ตัวเลือกเชิงลบและเชิงบวกในจำนวนเท่ากัน |
| การสันนิษฐานพฤติกรรม | “คุณใช้แท็บรายงานอย่างไร?” | “ในช่วง 30 วันที่ผ่านมา คุณเคยใช้แท็บรายงานหรือไม่?” |
อคติไม่ได้มาจากถ้อยคำเท่านั้น แต่มาจากผู้ตอบด้วย พฤติกรรม 3 อย่างสร้างความเสียหายมากที่สุด การตอบตามความคาดหวังของสังคม (social desirability) คือการตอบในแบบที่ดูดีกว่า แนวโน้มการตอบรับ (acquiescence) คือการเห็นด้วยไม่ว่าข้อความจะว่าอย่างไร การตอบแบบพอผ่าน (satisficing) คือการทำงานเพียงพอให้ได้คำตอบที่ผ่านไปได้ แทนที่จะเป็นคำตอบที่ถูกต้อง คู่มือเรื่องอคติในการตอบของเราครอบคลุมทั้ง 3 อย่าง
ขั้นตอนที่ 6 เรียงลำดับข้อคำถาม แล้วเขียนคำนำสั้น ๆ
ลำดับไม่ใช่แค่เรื่องความสวยงาม คำถามที่มาก่อนเปลี่ยนคำตอบของคำถามที่ตามมาได้ และผลนั้นวัดได้ การสนับสนุนข้อตกลงทางกฎหมายสำหรับคู่รักเพศเดียวกันอยู่ที่ร้อยละ 45 เมื่อข้อคำถามนี้ตามหลังคำถามเรื่องการสมรส และร้อยละ 37 เมื่อถามเดี่ยว ๆ9 ตัวข้อคำถามไม่ได้เปลี่ยนเลย มีเพียงสิ่งที่มาก่อนหน้าเท่านั้นที่ต่างไป
ลำดับที่ได้ผล
คำถามคัดกรอง
ยืนยันว่าผู้ตอบมีคุณสมบัติก่อนถามเรื่องอื่น ส่วนคนที่ไม่มีคุณสมบัติ ให้พาออกไปทันที
อุ่นเครื่อง
ข้อคำถามง่าย ๆ เชิงข้อเท็จจริง ที่แสดงว่าแบบสอบถามนี้เกี่ยวกับเรื่องที่ผู้ตอบคุ้นเคย
ชุดคำถามหลัก
จัดกลุ่มตามหัวข้อ ใช้มาตราส่วนเดียวกันภายในชุด เพื่อไม่ให้ใครต้องเรียนรู้ใหม่
คำถามเชิงวินิจฉัย
เหตุผลและอุปสรรคที่อธิบายคะแนนประเมินที่อยู่ก่อนหน้า
ข้อคำถามที่อ่อนไหวและการจำแนกกลุ่ม
ไว้ท้ายสุด และเฉพาะข้อที่คุณจะใช้จริงเท่านั้น ดูรูปแบบถ้อยคำได้ที่คำถามด้านประชากรศาสตร์
ปิดท้าย
ช่องปลายเปิด “มีอะไรเพิ่มเติมไหม” หนึ่งช่อง ตามด้วยคำขอบคุณและสิ่งที่จะเกิดขึ้นต่อไป
คำนำที่คุณคัดลอกไปใช้ได้
ให้ยาวไม่เกิน 5 บรรทัด ผู้คนมาเพื่อตอบ ไม่ได้มาเพื่ออ่าน
วัตถุประสงค์: เรากำลังรวบรวมความคิดเห็นเพื่อปรับปรุง [กระบวนการหรือบริการ]
เวลา: ประมาณ [X] นาที
ความเป็นส่วนตัว: คำตอบของคุณ [ไม่ระบุตัวตนหรือเก็บเป็นความลับ] และ [ผู้ใด] จะเห็นผลลัพธ์
ความสมัครใจ: คุณข้ามคำถามใดก็ได้
ติดต่อ: มีคำถาม? [ชื่อและอีเมล]
ระวังเรื่องเวลาที่ประมาณไว้ เพราะเวลานั้นเปลี่ยนกลุ่มคนที่เข้าร่วม เมื่อแจ้งว่าแบบสอบถามเดียวกันใช้เวลา 10, 20 หรือ 30 นาที สัดส่วนคนที่เริ่มทำลดลงจากร้อยละ 75 เป็น 64.9 และ 62.4 และสัดส่วนคนที่เริ่มแล้วทำจนจบลดลงจากร้อยละ 68.2 เป็น 56.8 และ 46.810 การแจ้งความยาวเป็นสิ่งที่ถูกต้อง เพียงแต่ต้องแน่ใจว่าตัวเลขนั้นมาจากการทดสอบเบื้องต้นของคุณ
บอกให้ชัดว่าใครจะเห็นคำตอบดิบ และคุณเก็บไว้นานเท่าใด และตรวจให้แน่ใจว่าตรงกับพันธะด้านความเป็นส่วนตัวที่คุณให้ไว้จริง ความยินยอมและความชัดเจนเรื่องวัตถุประสงค์เป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาแบบสอบถาม ไม่ใช่งานเอกสารที่มาต่อท้ายภายหลัง17
ขั้นตอนที่ 7 ทดสอบเบื้องต้นกับคน ทดลองนำร่องด้วยข้อมูล แล้วจึงเริ่มเก็บข้อมูลจริง
นี่คือขั้นตอนที่แบบสอบถามดีขึ้นจริง การทดสอบเบื้องต้นบอกคุณว่าผู้คนคิดว่าข้อคำถามหมายถึงอะไร การทดลองนำร่องบอกคุณว่าข้อมูลออกมาเป็นอย่างไรเมื่อพวกเขาตอบ ทั้งสองเป็นงานคนละอย่าง และคุณต้องทำทั้งคู่16, 19 สร้างการทดลองนำร่องในเครื่องมือสร้างแบบสำรวจฟรีของเรา แล้วทดสอบลำดับคำถาม ตัวเลือกคำตอบ และการแยกเส้นทางตามเงื่อนไขบนโทรศัพท์ ก่อนแชร์ให้กลุ่มตัวอย่างทั้งหมดของคุณ
อ่านออกเสียง
ขอให้ใครสักคนอ่านข้อคำถามแต่ละข้อออกเสียง จุดใดที่อ่านสะดุด อ่านซ้ำ หรือต้องเรียบเรียงใหม่ คือจุดที่ควรเขียนใหม่
สอบถามความหมาย
ถามว่า “คำถามนี้หมายถึงอะไรสำหรับคุณ?” และ “คุณได้คำตอบนั้นมาอย่างไร?” คุณกำลังทดสอบความเข้าใจ ไม่ใช่ความคิดเห็น
จับเวลา
บันทึกเวลาที่ใช้จริง ตัวเลขนั้นจะอยู่ในคำนำของคุณ และมักนานกว่าที่คุณคาดไว้
เขียนใหม่แล้วทดสอบอีกครั้ง
สำหรับเครื่องมือใหม่ รอบเดียวแทบไม่เคยพอ แก้ไข แล้วทดสอบสิ่งที่แก้กับคนใหม่
ควรสัมภาษณ์ทดสอบเบื้องต้นกี่ครั้ง
มากกว่าที่คุณคิด แบบจำลองของการทดสอบเบื้องต้นด้วยการสัมภาษณ์เชิงพุทธิปัญญาพบว่าปัญหาจริงของคำถามยังคงปรากฏขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อจำนวนการสัมภาษณ์เพิ่มขึ้น โดยไม่มีจุดคงที่ชัดเจนที่จะหยุดได้อย่างปลอดภัย14 ให้ถือว่าจำนวนที่กำหนดไว้เป็นงบประมาณ ไม่ใช่ความครอบคลุม และใช้กับคนที่คล้ายกับผู้ตอบจริงของคุณ
การทดลองนำร่องมีไว้เพื่ออะไร
- ความครอบคลุมของตัวเลือก หาก “อื่น ๆ” หรือ “ไม่ประสงค์จะตอบ” ถูกเลือกมาก แสดงว่ารายการของคุณขาดอะไรบางอย่าง
- การใช้มาตราส่วน คำตอบที่กองอยู่ปลายด้านเดียวมักหมายความว่าถ้อยคำผลักให้ไปอยู่ตรงนั้น
- การตอบเป็นเส้นตรง (straightlining) คือการตอบเหมือนกันทุกข้อตลอดทั้งชุด ในข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างประจำ (panel) พบร้อยละ 15 ถึง 40 ในชุดคำถามที่รูปแบบนี้เป็นไปได้ และต่ำกว่าร้อยละ 2 ในชุดที่ไม่น่าเป็นไปได้13
- ตรรกะ ยืนยันว่าผู้ตอบเห็นเฉพาะคำถามต่อเนื่องที่เกี่ยวข้องกับตนเท่านั้น
- จุดที่ผู้ตอบออกกลางทาง จดไว้ว่าผู้คนเลิกทำที่ข้อคำถามใด ปัญหามักอยู่ที่ข้อนั้น ไม่ใช่ที่ความยาว
นี่คือตัวเลขสองตัวที่ตอบคำถามสองข้อที่ต่างกัน และการใช้ตัวหนึ่งแทนอีกตัวเป็นความผิดพลาดที่พบบ่อยและสิ้นเปลือง คน 30 คนเพียงพอที่จะเผยรายการตัวเลือกที่บกพร่อง ตัวคำถามที่ไม่มีใครอ่านเข้าใจตรงกัน หรือเงื่อนไขตรรกะที่ไม่เคยทำงาน การทดลองนำร่องมีไว้เพื่อสิ่งนั้นเท่านั้น แต่ไม่ใกล้เคียงกับจำนวนที่พอจะประมาณค่าร้อยละ หรือแยกความแตกต่างระหว่างสองกลุ่มได้อย่างมั่นใจ แก้เครื่องมือด้วยการทดลองนำร่อง แล้วจึงกำหนดขนาดของการศึกษาจริงแยกต่างหากด้วยคู่มือขนาดกลุ่มตัวอย่างของเรา
เมื่อเริ่มเก็บข้อมูลจริง ให้วางแผนรับอัตราการตอบกลับที่ไม่สูงนัก สำหรับกลุ่มตัวอย่างประจำ (panel) ออนไลน์ที่ได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบไม่อาศัยความน่าจะเป็น อัตราร้อยละ 10 หรือต่ำกว่าเป็นเรื่องปกติในปัจจุบัน21
ตัวอย่างประกอบ: แบบสอบถามหนึ่งฉบับ สร้างผ่านครบทั้ง 7 ขั้นตอน
คู่มือทุกฉบับในเรื่องนี้แสดงการแก้คำถามทีละข้อ แทบไม่มีฉบับใดแสดงการสร้างแบบสอบถามทั้งฉบับ ต่อไปนี้จึงเป็นแบบสอบถามฉบับเต็ม ตั้งแต่การตัดสินใจด้านบนจนถึงเครื่องมือด้านล่าง โดยใช้ขั้นตอนข้างต้นตามลำดับ
ทีมปฏิบัติการราว 40 คนเข้าอบรมด้านความปลอดภัย 2 วันในเดือนพฤษภาคม ฝ่ายบริหารต้องเลือกรูปแบบสำหรับการอบรมรอบถัดไป และไม่มีใครมีข้อมูล นั่นคือโจทย์ทั้งหมด ทีนี้มาทำตามขั้นตอนกัน
| ขั้นตอน | สิ่งที่ได้ออกมาในกรณีนี้ |
|---|---|
| 1. เริ่มจากการตัดสินใจ | การตัดสินใจ 3 ข้อ: คงรูปแบบอบรม 2 วันไว้หรือเปลี่ยนเป็นการอบรมออนไลน์ช่วงสั้น ๆ จะเขียนโมดูลใดใหม่ก่อน และเนื้อหาถูกนำไปใช้ในงานจริงหรือไม่ ทุกอย่างด้านล่างโยงกลับไปหาหนึ่งในสามข้อนี้ |
| 2. ข้อคำถามและรูปแบบ | ข้อคำถาม 9 ข้อ ได้แก่ คำถามนับจำนวนแบบปิด 2 ข้อ มาตราส่วนประมาณค่าที่มีป้ายกำกับ 2 ข้อ รายการแบบตัวเลือกเดียว 3 ข้อ ช่องปลายเปิดแบบเจาะจง 1 ข้อ และช่องปลายเปิดปิดท้าย 1 ข้อ มีคำถามคัดกรอง 1 ข้ออยู่ด้านบน |
| 3. ถ้อยคำที่ตอบได้ | ข้อคำถามด้านพฤติกรรมทุกข้อระบุกรอบเวลา (“ในช่วง 30 วันนับตั้งแต่การอบรม”) และนิยาม “รายการตรวจสอบ” ไว้ในตัวคำถาม แทนที่จะคิดเอาเองว่าทุกคนรู้ |
| 4. ตัวเลือกและมาตราส่วน | คำถามนับจำนวนใช้ช่วงที่ไม่ทับซ้อนกัน มาตราส่วนประมาณค่าทั้งสองข้อใช้ 5 ระดับเดียวกันในทิศทางเดียวกัน และ “ฉันยังไม่เคยใช้” แยกไว้ต่างหากจากจุดกึ่งกลาง |
| 5. ตัดถ้อยคำที่ชี้นำ | “รายการตรวจสอบใหม่ที่ยอดเยี่ยมมีประโยชน์เพียงใด” เปลี่ยนเป็น “มีประโยชน์หรือไม่มีประโยชน์เพียงใด” ข้อคำถามเรื่องรูปแบบการอบรมมีทั้งสองตัวเลือก พร้อม “แบบไหนก็ได้” และ “ไม่ได้ทั้งสองแบบ” จึงไม่ผลักไปสู่คำตอบที่ต้องการ |
| 6. ลำดับและคำนำ | คำถามคัดกรอง ตามด้วยพฤติกรรม มาตราส่วนประมาณค่า การตัดสินใจเรื่องรูปแบบ อุปสรรค กะการทำงาน แล้วจึงปิดด้วยคำถามปลายเปิด กะการทำงานอยู่ใกล้ท้ายเพราะเป็นข้อเดียวที่ผู้คนอาจไม่อยากตอบ |
| 7. การทดสอบเบื้องต้นและการทดลองนำร่อง | อ่านออกเสียงกับคน 4 คน มี 2 คนเข้าใจว่า “รายการตรวจสอบ” คือเอกสารฉบับอื่น Q2 จึงเพิ่มคำว่า “รายการตรวจสอบความยาว 1 หน้าจากโมดูลที่ 2” การแก้ไขเพียงจุดเดียวนี้คือเหตุผลทั้งหมดของขั้นตอนที่ 7 |
แบบสอบถามฉบับสมบูรณ์
ข้อคำถาม 9 ข้อกับคำถามคัดกรอง 1 ข้อ คัดลอกไปได้เลย แล้วเปลี่ยนคำนาม อย่าคัดลอกเวลาที่ประมาณไว้ ให้ได้ตัวเลขนั้นจากการอ่านออกเสียงของคุณเอง
แบบสอบถามหลังการอบรม: 10 ข้อ
- Q0. คุณเข้าร่วมการอบรมด้านความปลอดภัยในวันที่ 12 และ 13 พฤษภาคมหรือไม่? ตัวเลือกเดียว, คำถามคัดกรองนี่คือคำถามคัดกรอง ไม่ใช่คำถามอุ่นเครื่อง ใครที่ตอบ “ไม่ใช่” ควรถูกพาไปยังตอนท้ายทันที หากไม่มีข้อนี้ คุณจะแยกคนที่ไม่ได้เข้าอบรมออกจากคนที่เข้าอบรมแล้วไม่พอใจไม่ได้
- Q1. ในช่วง 30 วันนับตั้งแต่การอบรม คุณใช้รายการตรวจสอบความยาว 1 หน้าจากโมดูลที่ 2 ในงานจริงกี่ครั้ง? ตัวเลือกเดียว, นับจำนวนระบุกรอบเวลาและระบุเอกสารชัดเจน ช่วงต่าง ๆ ไม่ทับซ้อนกัน คนที่ใช้ 3 ครั้งจึงมีที่ให้เลือกเพียงที่เดียว ข้อนี้ตอบการตัดสินใจข้อที่ 3 ได้ด้วยตัวเอง
- Q2. การใช้รายการตรวจสอบในงานจริงง่ายหรือยากเพียงใด? มาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีป้ายกำกับครบ1ยากมาก2345ง่ายมากตัวคำถามมีทั้งสองทิศทาง จึงไม่มีการชี้นำ “ฉันยังไม่เคยใช้” อยู่นอกมาตราส่วนแทนที่จะอยู่ในมาตราส่วน คนที่ประเมินไม่ได้จึงไม่ถูกนับเป็นกลาง
- Q3. ส่วนใดของการอบรมที่ทำความเข้าใจได้ยากที่สุด? ตัวเลือกเดียว มีตัวเลือกให้เลี่ยงข้อนี้ตอบการตัดสินใจข้อที่ 2 “ไม่มีส่วนใดที่เข้าใจยาก” สำคัญพอ ๆ กับรายชื่อโมดูล หากไม่มีตัวเลือกนี้ ทุกคนจะถูกบังคับให้ระบุปัญหาที่อาจไม่มีอยู่จริง
- Q4. อะไรทำให้ส่วนนั้นเข้าใจยาก? ข้อความปลายเปิด แสดงเฉพาะเมื่อเลือกโมดูลใดโมดูลหนึ่งใน Q3คำตอบสั้น ๆข้อคำถามปลายเปิดข้อเดียวที่คุ้มค่ากับที่ทาง ข้อนี้เจาะจงไปที่คำตอบเฉพาะ คนส่วนใหญ่จะข้ามไป และเป็นสิ่งเดียวที่จะบอกคุณได้ว่าควรเขียนโมดูลนั้นใหม่อย่างไร
- Q5. หากจัดการอบรมเดียวกันนี้อีกครั้ง รูปแบบใดที่จะทำให้คุณเข้าร่วมได้ครบทั้งหมด? ตัวเลือกเดียว แบบสมดุลข้อคำถามสำหรับการตัดสินใจ ถามเรื่องการเข้าร่วม ซึ่งผู้คนตอบได้ แทนที่จะถามความชอบ ซึ่งชวนให้เดา “แบบไหนก็ได้” และ “ไม่ได้ทั้งสองแบบ” ต่างเป็นคำตอบจริงที่นำไปปฏิบัติได้ทั้งคู่
- Q6. อะไรจะทำให้คุณเข้าร่วมได้ยาก? เลือกได้หลายข้อ หลายตัวเลือก มีตัวเลือกให้เลี่ยงการเลือกได้หลายข้อต้องใช้ความพยายาม จึงควรใช้อย่างประหยัด แต่ใช้ได้ในกรณีนี้เพราะอุปสรรคซ้อนกันได้ คนหนึ่งอาจเจอสองอย่างพร้อมกัน และการบังคับให้ตอบข้อเดียวจะซ่อนสิ่งนั้นไว้
- Q7. คุณมีแนวโน้มมากหรือน้อยเพียงใดที่จะแนะนำการอบรมนี้ให้คนในทีมของคุณ? มาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ แบบเดียวกับ Q21ไม่น่าจะแนะนำเลย2345น่าจะแนะนำมาก5 ระดับเดียวกัน ทิศทางเดียวกับ Q2 การใช้มาตราส่วนเดิมซ้ำทำให้ไม่มีใครต้องเรียนรู้ใหม่ และวางข้อคำถามทั้งสองข้อเคียงกันในแผนภูมิเดียวกันได้
- Q8. ปกติคุณทำงานกะไหน? ตัวเลือกเดียว วางไว้ช่วงท้ายอยู่ใกล้ท้าย เพราะเป็นข้อเดียวที่ผู้คนอาจไม่อยากตอบ ข้อนี้มีอยู่เพียงเพราะแผนการวิเคราะห์เปรียบเทียบระหว่างกะการทำงาน หากไม่มีการเปรียบเทียบนั้น ข้อนี้ก็จะถูกตัดออก
- Q9. มีอะไรอีกไหมที่เราควรรู้ก่อนเลือกรูปแบบการอบรม? ข้อความปลายเปิด ไม่บังคับไม่บังคับช่องปิดท้าย ช่วยเก็บสิ่งที่รายการตัวเลือกตกหล่น และเป็นสัญญาณเตือนล่วงหน้าที่ถูกที่สุดที่คุณจะได้รับ เกี่ยวกับคำถามที่คุณควรถามแต่ไม่ได้ถาม
ตัวเลือกคำตอบด้านบนแสดงไว้ให้ดูเท่านั้น คลิกไม่ได้ เป็นภาพของเครื่องมือ ไม่ใช่แบบฟอร์มที่ใช้งานได้ ไม่มีสิ่งใดในส่วนนี้เก็บข้อมูล การพิมพ์จะตัดหมายเหตุออกและให้คุณได้เฉพาะข้อคำถาม 10 ข้อ ดังนั้นคำสั่ง “บันทึกเป็น PDF” ของเบราว์เซอร์จะเปลี่ยนส่วนนี้เป็นเอกสารที่คุณแจกจ่ายได้
เครื่องมือนี้เขียนขึ้นสำหรับตัวอย่างข้างต้น หากไม่อยากเริ่มจากหน้าว่าง คุณเริ่มจากเทมเพลตที่มีอยู่ได้ แล้วปรับข้อคำถามให้เข้ากับการตัดสินใจของคุณเอง
ตรวจข้อคำถามที่คุณเขียนไว้แล้ว
วางคำถามที่คุณกำลังเขียนอยู่ เครื่องมือนี้จะตรวจตามขั้นตอนข้างต้น และบอกว่าข้อคำถามติดเกณฑ์ข้อใดบ้าง นี่คือรายการตรวจสอบ ไม่ใช่คำตัดสิน เครื่องมืออ่านรูปแบบของถ้อยคำ อ่านเจตนาของคุณไม่ได้ และข้อคำถามที่ถูกทักบางครั้งก็เป็นข้อที่ถูกต้องแล้ว
ออกแบบเพื่อไฟล์วิเคราะห์ ไม่ใช่เพื่อสไลด์
ข้อจำกัดนี้ใช้กับทุกขั้นตอน จึงไม่ได้เป็นหนึ่งใน 7 ขั้นตอน แบบสอบถามยังเป็นข้อกำหนดของข้อมูลด้วย หากนับคำตอบได้ไม่เรียบร้อย คุณจะต้องเสียเวลาหลายสัปดาห์ไปกับการจัดข้อมูล และได้ตัวเลขที่คุณยืนยันความถูกต้องไม่ได้
- คุณลักษณะที่ต้องการวัด 1 อย่างต่อคอลัมน์ หากคุณสนใจทั้งความเร็วและความถูกต้อง ให้วัดด้วยข้อคำถาม 2 ข้อ คุณลักษณะที่รวมกันไปแล้วแยกออกภายหลังไม่ได้
- ใช้กรอบเวลาให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน การใช้ “สัปดาห์ที่แล้ว” ในข้อหนึ่งและ “ปีที่แล้ว” ในข้อถัดไป ทำให้นำทั้งสองข้อมาไว้ในแผนภูมิเดียวกันไม่ได้
- กำหนดรหัสล่วงหน้าให้ทุกอย่างที่คุณจะใช้จัดกลุ่ม ชื่อแผนกที่ให้พิมพ์เองจะกลายเป็นการสะกดสี่สิบแบบของหกแผนก ให้ใช้รายการให้เลือก
- ตัดสินใจว่าข้อมูลที่หายไปหมายถึงอะไรก่อนเริ่มเก็บข้อมูลจริง การข้าม “ไม่ประสงค์จะตอบ” และ “ไม่เกี่ยวข้อง” เป็นสามเรื่องที่ต่างกัน และต้องใช้รหัสต่างกันสามรหัส
วางแผนการเปรียบเทียบและความแม่นยำไปพร้อมกัน แม้เครื่องมือที่สมบูรณ์แบบก็ช่วยการศึกษาที่เก็บคำตอบน้อยเกินกว่าจะแยกความแตกต่างระหว่างสองกลุ่มไม่ได้ ซึ่งเป็นคำถามเรื่องขนาดกลุ่มตัวอย่าง และจุดที่ความแตกต่างนับว่าเป็นของจริงคือคำถามเรื่องนัยสำคัญทางสถิติ
ออกแบบสำหรับมือถือ ไม่ใช่สำหรับแล็ปท็อปที่คุณใช้สร้าง
ข้อจำกัดที่ใช้กับทุกขั้นตอนข้อที่สอง ให้สมมติว่าผู้ตอบใช้โทรศัพท์ ผ่านเครือข่ายมือถือ และถูกขัดจังหวะกลางคัน
โทรศัพท์ใช้เวลานานกว่าคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะสำหรับเครื่องมือเดียวกัน ในการทดลองแบบไขว้ที่คนกลุ่มเดียวกันตอบบนทั้งสองอุปกรณ์ ค่ามัธยฐานของเวลาที่ใช้ทำจนจบคือ 17.7 นาทีบนสมาร์ตโฟน เทียบกับ 10.5 นาทีบนพีซี11 นานกว่าร้อยละ 69 สำหรับเนื้อหาเดียวกัน แบบสอบถามที่จับเวลาบนแล็ปท็อปจึงจับเวลาบนอุปกรณ์ที่ผิด
ความเชื่อโดยอัตโนมัติว่าคำตอบจากโทรศัพท์แย่กว่านั้นจริงเพียงบางส่วน และควรพูดให้ถูกต้อง การเปรียบเทียบโดยตรงครั้งหนึ่งพบว่าผู้ตอบบนมือถือเขียนคำตอบปลายเปิดสั้นกว่าและข้ามข้อคำถามมากกว่า แต่ผู้ตอบบนพีซีกลับเป็นกลุ่มที่ตอบเป็นเส้นตรงในคำถามแบบตารางมากกว่า12 ปัญหาของโทรศัพท์คือความพยายามและการถูกขัดจังหวะ ไม่ใช่ความสะเพร่า
- แยกตารางคำถามออกเป็นส่วน ๆ เมทริกซ์กว้าง ๆ บนจอเล็กคือรูปแบบที่แย่ที่สุด และเป็นจุดที่เกิดการตอบเป็นเส้นตรง
- เขียนตัวเลือกให้สั้นพอที่จะไม่ขึ้นบรรทัดใหม่ ตัวเลือกที่ยาวสองบรรทัดจะเปรียบเทียบด้วยการมองแวบเดียวไม่ได้อีก
- แสดงคำถามต่อเนื่องเฉพาะเมื่อเกี่ยวข้อง ตรรกะการข้ามคำถามลดความรู้สึกว่ายาวได้มากกว่าการตัดข้อคำถาม
- ทำพื้นที่แตะให้กว้าง ปุ่มตัวเลือกที่มีระยะห่างจริง ไม่ใช่เรียงกันแน่น
- ใช้แถบความคืบหน้าเฉพาะเมื่อแสดงตามจริง แถบที่กระโดดถอยหลังเพราะตรรกะการข้ามคำถามแย่กว่าไม่มีแถบเลย
แบบสอบถามเป็นเชิงคุณภาพหรือเชิงปริมาณ?
เป็นได้ทั้งสองแบบ ขึ้นอยู่กับสิ่งที่คุณใส่ลงไป เครื่องมือไม่ใช่ระเบียบวิธี แบบสอบถามที่ประกอบด้วยคำถามปลายปิดซึ่งมีตัวเลือกตายตัวให้ข้อมูลเชิงปริมาณ แบบสอบถามที่ประกอบด้วยคำถามปลายเปิดให้ข้อมูลเชิงคุณภาพ เครื่องมือจริงส่วนใหญ่มีทั้งสองแบบ และความผิดพลาดไม่ได้อยู่ที่การไม่เลือก แต่อยู่ที่การไม่ตัดสินใจ
| ทางเลือกในการออกแบบ | เป้าหมายเชิงปริมาณ | เป้าหมายเชิงคุณภาพ |
|---|---|---|
| สิ่งที่คุณต้องการ | มากเท่าใด กี่คน และต่างกันอย่างไรระหว่างกลุ่ม | ทำไม ในถ้อยคำของใคร และสิ่งที่คุณไม่ได้คิดจะถาม |
| ข้อคำถาม | ส่วนใหญ่เป็นคำถามปลายปิด รูปแบบกำหนดไว้ล่วงหน้า | ส่วนใหญ่เป็นคำถามปลายเปิดพร้อมคำถามต่อเนื่อง |
| กฎเรื่องถ้อยคำ | เหมือนกันสำหรับทุกคน ไม่มีข้อยกเว้น | สม่ำเสมอ แต่คำถามอาจเปิดโอกาสให้อธิบายเพิ่มเติม |
| จำนวนคน | เพียงพอสำหรับการเปรียบเทียบที่คุณวางแผนไว้ | เพียงพอจนคำตอบใหม่ไม่เพิ่มประเด็นใหม่อีก |
| สิ่งที่ได้ออกมา | จำนวน ร้อยละ และความแตกต่างระหว่างกลุ่ม | ประเด็นที่ลงรหัสแล้ว คำพูดที่ยกมา และสมมติฐานที่จะทดสอบต่อไป |
| ความเสี่ยงหลัก | คำตอบที่แม่นยำต่อคำถามที่ใช้ถ้อยคำไม่ดี | คำตอบที่ละเอียดแต่คุณไม่มีวิธีลงรหัสที่สม่ำเสมอ |
สำหรับโครงการวิจัย รูปแบบผสมมักเหมาะที่สุด คือข้อคำถามปลายปิดชุดเล็ก ๆ ที่ทำหน้าที่วัด และคำถามปลายเปิดหนึ่งหรือสองข้อที่อธิบายตัวเลข ขั้นตอนที่เปลี่ยนมากที่สุดคือขั้นตอนที่ 2 เพราะคำตอบปลายเปิดต้องมีแนวทางการลงรหัส และแนวทางการลงรหัสต้องมีผู้ลงรหัสมากกว่าหนึ่งคนก่อนที่ใครจะเชื่อถือได้1 หากคุณกำลังเลือกรูปแบบของการศึกษา ไม่ใช่ข้อคำถาม การตัดสินใจนั้นอยู่สูงขึ้นไปอีกระดับ ในการออกแบบการวิจัยเชิงสำรวจ
กฎข้อใดพิสูจน์แล้ว และข้อใดแค่พูดต่อกันมา
คำแนะนำเรื่องแบบสอบถามถูกคัดลอกจากหน้าหนึ่งไปอีกหน้าจนทุกกฎฟังดูหนักแน่นเท่ากัน แต่ความจริงไม่ใช่ กฎบางข้อมีการทดลองแบบแบ่งกลุ่มตัวอย่างหลายสิบปีรองรับ บางข้อมีเพียงงานวิจัยล่าสุดชิ้นเดียว และตัวเลขบางตัวที่แพร่หลายไม่มีอะไรรองรับเลย ต่อไปนี้คือสถานะที่แท้จริงของแต่ละข้อกล่าวอ้างในหน้านี้
| ข้อกล่าวอ้าง | ตัวเลข | ระดับหลักฐาน | แหล่งที่มา |
|---|---|---|---|
| ถ้อยคำเปลี่ยนผลลัพธ์ | 65.2% เทียบกับ 19.8% ตอบว่าใช้จ่าย “น้อยเกินไป” กับโครงการเดียวกันที่เรียกว่า “ความช่วยเหลือคนยากจน” หรือ “สวัสดิการ” | A | Rasinski 1989; Smith 19872, 3 |
| การวางกรอบคำถามเปลี่ยนผลลัพธ์ | สนับสนุน 68% เทียบกับ 43% เมื่อมีและไม่มีข้อความเรื่องการบาดเจ็บล้มตาย | A | Pew Research Center8 |
| ลำดับเปลี่ยนผลลัพธ์ | สนับสนุน 45% เทียบกับ 37% ข้อคำถามเดียวกัน ต่างตำแหน่ง | A | Pew Research Center 20039 |
| ตัวเลือกเฉพาะข้อคำถามดีกว่าแบบเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วย | ความเชื่อมั่น 0.87 ถึง 0.93 เทียบกับ 0.36 ถึง 0.73 | A | Saris และคณะ 20104 |
| ความยาวที่แจ้งไว้เปลี่ยนการเข้าร่วม | สัดส่วนผู้ทำจนจบในกลุ่มที่เริ่มทำลดลงจาก 68.2% เป็น 56.8% และ 46.8% เมื่อแจ้งว่าใช้เวลา 10, 20 และ 30 นาที | A | Galesic และ Bosnjak 200910 |
| เมื่อมีตัวเลือก “ไม่ทราบ” ผู้คนก็เลือก | 15% เลือกตัวเลือกนี้ มีเพียง 3% และ 4% ที่ข้ามข้อคำถามที่เทียบเคียงได้ซึ่งไม่มีตัวเลือกนี้ | A | Gilljam และ Granberg 19937 |
| โทรศัพท์ใช้เวลานานกว่า | ค่ามัธยฐาน 17.7 เทียบกับ 10.5 นาที คนกลุ่มเดียวกัน ทั้งสองอุปกรณ์ | A | Antoun และคณะ 201711 |
| มาตราส่วน 5 ถึง 7 ระดับ | ดัชนีเพิ่มขึ้นจนถึงราว 7 ระดับ แล้วคงที่ ความเชื่อมั่นลดลงอีกเมื่อเกิน 10 ระดับ | B | Preston และ Colman 20005, 1 |
| ตัวเลือก “ไม่ทราบ” ดึงผู้คนออกจากจุดกึ่งกลาง | การเลือกจุดกึ่งกลางลดลงราว 7 ถึง 17 จุด | B | Wetzelhutter 20206 |
| การตอบเป็นเส้นตรงพบบ่อยในจุดที่เป็นไปได้ | 15% ถึง 40% ในชุดคำถามที่เป็นไปได้ ต่ำกว่า 2% ในส่วนอื่น | B | Schonlau และ Toepoel 201513 |
| คำตอบจากโทรศัพท์ไม่ได้แย่กว่าเสมอไป | คำตอบปลายเปิดบนมือถือสั้นกว่า แต่บนพีซีตอบเป็นเส้นตรงมากกว่า | B | Mavletova 201312 |
| แยกข้อคำถามที่ถามสองประเด็น | ไม่มีตัวเลขร้อยละที่ชัดเจน สองฉบับนี้ไม่ได้วัดสิ่งเดียวกัน | B | Menold 202015 |
| การทดสอบเบื้องต้นไม่มีจุดหยุดที่ปลอดภัย | ปัญหายังคงปรากฏขึ้นเมื่อจำนวนการสัมภาษณ์เพิ่มขึ้น | B | Blair และ Conrad 201114 |
ความหมายของระดับหลักฐาน: A การทดลองที่ทำซ้ำแล้ว หรือการสังเคราะห์งานวิจัยทั้งสาขา B งานวิจัยที่แข็งแรงหนึ่งชิ้น C พูดต่อกันอย่างแพร่หลายแต่มีข้อโต้แย้งหรือสืบหาที่มาไม่ได้ ซึ่งเป็นเหตุผลที่ไม่มีข้อใดในหน้านี้ได้ระดับนี้
ตัวเลขที่เราตั้งใจไม่ใช้
ตัวเลขแต่ละตัวต่อไปนี้พบบ่อยในคำแนะนำเรื่องแบบสอบถาม เราตามหาแหล่งที่มาของทุกตัวแล้วตัดออก
“ช่วงความสนใจของคนตอนนี้เหลือ 8 วินาที สั้นกว่าปลาทอง”
สืบย้อนไปได้ถึงรายงานการตลาดปี 2015 ที่อ้างเว็บไซต์ผลิตเนื้อหาจำนวนมาก ซึ่งไม่สามารถแสดงแหล่งที่มาของตนเองได้เมื่อนักข่าวสอบถาม24 การเปรียบเทียบกับปลาทองก็เป็นเรื่องที่แต่งขึ้นเช่นกัน
“การสัมภาษณ์ทดสอบเบื้องต้น 5 ถึง 7 ครั้งพบปัญหาได้ร้อยละ 75 ถึง 85”
นี่คือผลการทดสอบความสามารถในการใช้งานเกี่ยวกับข้อบกพร่องของซอฟต์แวร์22 ที่ถูกย้ายมาใช้กับการสัมภาษณ์เชิงพุทธิปัญญา งานวิจัยด้านการสำรวจจริงไม่พบจุดคงที่เช่นนั้น14
“อัตราการตอบกลับเฉลี่ยของแบบสำรวจคือ [เลือกตัวเลขมาสักตัว]”
มีตัวเลขที่ขัดแย้งกันอย่างน้อย 4 ตัวหมุนเวียนอยู่ แต่ละตัวมีนิยามแอบแฝงที่ต่างกันว่าถามใคร สิ่งที่มีหลักฐานรองรับคือช่วงตัวเลขตามประเภทของกลุ่มตัวอย่าง21
“ให้ใช้เวลาไม่เกิน 10 นาที ไม่อย่างนั้นจะเสียผู้ตอบ”
ทิศทางถูกต้อง แต่จุดตกหน้าผาไม่จริง เส้นโค้งที่วัดได้ลาดลงอย่างสม่ำเสมอตั้งแต่ 10 ถึง 30 นาทีที่แจ้งไว้ โดยไม่มีจุดตัด10
“เจ็ดบวกลบสอง จึงควรใช้มาตราส่วน 7 ระดับ”
บทความของ Miller ปี 1956 ว่าด้วยความจำระยะสั้นสำหรับรายการ ไม่ใช่จำนวนระดับที่คนแยกความแตกต่างได้บนมาตราส่วน23 หลักฐานจริงเรื่องจำนวนระดับของมาตราส่วนก็พาไปสู่ 5 ถึง 7 ระดับอยู่ดี5
“คำถามที่ถามสองประเด็นทำลายข้อมูลของคุณ”
กฎสมเหตุสมผล แต่หลักฐานน้อย เราพบการทดสอบแบบสุ่มที่ทำเพื่อเรื่องนี้โดยเฉพาะเพียงชิ้นเดียว เทียบกับหลายสิบชิ้นสำหรับผลของถ้อยคำและลำดับ15 เราจึงบอกไว้ตรง ๆ ในขั้นตอนที่ 3 แทนที่จะกล่าวเกินจริง
กรณีพิเศษที่ทำให้แบบสอบถามพังโดยไม่รู้ตัว
ข้อคำถามที่อ่อนไหว
รายได้ สุขภาพ ปัญหาด้านผลการปฏิบัติงาน และอะไรก็ตามที่หัวหน้าอาจอ่าน ข้อคำถามเหล่านี้เพิ่มทั้งการเลิกทำกลางคันและการรายงานคลาดเคลื่อนเมื่อความไว้วางใจต่ำ วางไว้ช่วงท้าย บอกสั้น ๆ ในบรรทัดเดียวว่าทำไมจึงถาม และเปิดทางให้ปฏิเสธได้จริง “ไม่ประสงค์จะตอบ” คือข้อมูล แต่ช่องว่างไม่ใช่
“ไม่เกี่ยวข้อง” ไม่ใช่ “เป็นกลาง”
อย่าปล่อยให้คนที่ประเมินไม่ได้ไปอยู่ตรงกลางมาตราส่วนของคุณ ให้ตัวเลือกแยกต่างหากนอกมาตราส่วน หรือใช้ตรรกะการข้ามคำถามพาผ่านข้อนั้นไป มิฉะนั้นค่าเฉลี่ยของคุณจะขยับด้วยเหตุผลที่ไม่เกี่ยวกับความคิดเห็นเลย
ผลของลำดับภายในรายการยาว
ตัวเลือกที่อยู่ใกล้ด้านบนของรายการยาวถูกเลือกบ่อยกว่าบนหน้าจอ ให้สุ่มลำดับของแบรนด์ เหตุผล และประเด็นต่าง ๆ และคงลำดับไว้เฉพาะเมื่อลำดับนั้นมีความหมาย เช่น ระดับความถี่หรือชุดวันที่
การปฏิเสธซ้อน
“คุณเห็นด้วยหรือไม่ว่าการเริ่มต้นใช้งานไม่ได้ยาก?” บังคับให้ผู้อ่านคลายคำปฏิเสธสองชั้นก่อนจะตอบได้ ให้เขียนเป็นประโยคบอกเล่า แล้วให้มาตราส่วนเป็นตัวกำหนดทิศทาง
การแปล
หลีกเลี่ยงสำนวน อุปมาจากกีฬา และคำย่อเฉพาะถิ่น เพราะแปลแล้วไม่รอด และกีดกันผู้อ่านที่ใช้ภาษาของคุณเป็นภาษาที่สอง หากต้องแปล ให้ใช้การแปลย้อนกลับ และให้ผู้ที่เข้าใจเนื้อหา ไม่ใช่แค่รู้ภาษา เป็นผู้ตรวจทาน
การเก็บข้อมูลซ้ำหลายรอบ
หากคุณวางแผนจะเปรียบเทียบรอบนี้กับรอบถัดไป ให้ตรึงถ้อยคำไว้ตั้งแต่ตอนนี้ การปรับปรุงข้อคำถามระหว่างรอบหมายความว่าความเปลี่ยนแปลงที่คุณวัดได้อาจมาจากการแก้ไขของคุณเอง ให้คงถ้อยคำเดิมไว้ เพิ่มฉบับที่ดีกว่าไว้คู่กันหนึ่งรอบ แล้วจึงเปลี่ยน
รายการตรวจทานก่อนส่งแบบสอบถามออกไป
รายการตรวจทานแบบสอบถาม
- การตัดสินใจ ข้อคำถามทุกข้อโยงกลับไปหาการตัดสินใจที่คุณเขียนไว้ในขั้นตอนที่ 1
- รูปแบบ รูปแบบของแต่ละข้อเลือกตามผลลัพธ์ที่ข้อนั้นป้อนข้อมูลให้ ไม่ใช่ตามความเคยชิน
- กรอบเวลา ข้อคำถามด้านพฤติกรรมทุกข้อระบุช่วงเวลา และช่วงเวลานั้นเหมาะกับพฤติกรรม
- คำศัพท์ นิยามศัพท์เฉพาะไว้ในตัวคำถาม เขียนคำย่อแบบเต็มหนึ่งครั้ง
- หนึ่งประเด็น ไม่มีข้อใดซ่อนคุณสมบัติสองอย่าง สิ่งที่ถูกถามสองอย่าง หรือกรอบเวลาสองช่วง
- ตัวเลือก ช่วงไม่ทับซ้อนกัน รายการครอบคลุมคำตอบที่เป็นไปได้จริง และมีตัวเลือกให้เลี่ยง
- มาตราส่วน จำนวนระดับเท่ากัน ทิศทางเดียวกัน มีป้ายกำกับ และ “ไม่เกี่ยวข้อง” อยู่นอกมาตราส่วน
- ถ้อยคำที่เป็นกลาง ไม่มีคำคุณศัพท์ในตัวคำถาม และมีให้ทั้งสองทิศทาง
- ลำดับ คำถามคัดกรองมาก่อน ข้อคำถามที่อ่อนไหวอยู่ช่วงท้าย หนึ่งมาตราส่วนต่อหนึ่งชุด
- คำนำ วัตถุประสงค์ เวลาที่ใช้ตามจริง ความเป็นส่วนตัว ความสมัครใจ ช่องทางติดต่อ ยาว 5 บรรทัด
- โทรศัพท์ เปิดดูบนโทรศัพท์จริงแล้ว ไม่มีตารางกว้าง ไม่มีตัวเลือกที่ขึ้นบรรทัดใหม่
- การอ่านออกเสียง คนนอกโครงการอ่านข้อคำถามทุกข้อ และเข้าใจแต่ละข้อตามที่ตั้งใจไว้
- เวลา ตัวเลขในคำนำของคุณมาจากการอ่านออกเสียงนั้น ไม่ได้มาจากการเดา
- รหัส การข้าม การปฏิเสธที่จะตอบ และไม่เกี่ยวข้อง มีรหัสแยกกัน 3 รหัส
คำถามที่พบบ่อย
ขั้นตอนแรกของการออกแบบแบบสอบถามคืออะไร?
เขียนการตัดสินใจที่ผลลัพธ์ต้องช่วยรองรับลงไปก่อน ไม่ใช่หัวข้อ แต่เป็นการตัดสินใจ จนกว่าคุณจะบอกได้ว่าจะทำอะไรต่างออกไปตามคำตอบที่ได้ คุณจะไม่มีทางแยกข้อคำถามที่จำเป็นออกจากข้อที่ไม่จำเป็นได้ และร่างแบบสอบถามจะยาวขึ้นเรื่อย ๆ จนมีคนเบื่อ
แบบสอบถามกับแบบสำรวจต่างกันอย่างไร?
แบบสอบถามคือเครื่องมือ คือรายการข้อคำถามและตัวเลือกคำตอบ ส่วนแบบสำรวจคือการศึกษาทั้งหมดที่อยู่รอบเครื่องมือนั้น รวมถึงคุณถามใคร เข้าถึงพวกเขาอย่างไร ต้องการกี่คน และทำอะไรกับผลลัพธ์ คุณทำแบบสำรวจหนึ่งครั้งโดยใช้แบบสอบถามหลายฉบับได้ และใช้แบบสอบถามฉบับเดียวกันในแบบสำรวจหลายครั้งได้
แบบสอบถามควรมีกี่คำถาม?
น้อยที่สุดเท่าที่การตัดสินใจของคุณต้องการ การไล่ตามจำนวนเป้าหมายเป็นวิธีที่ผิด ให้ตั้งเป้าที่เวลาในการทำจนจบแทน และหาเวลานั้นจากการอ่านออกเสียงของคุณเอง ไม่ใช่จากหลักคร่าว ๆ ที่พูดต่อกันมา ความยาวที่แจ้งไว้มีผลต่อกลุ่มคนที่เข้าร่วม ในการทดลองแบบควบคุม สัดส่วนผู้ทำจนจบในกลุ่มที่เริ่มทำลดลงจากร้อยละ 68.2 เมื่อแจ้งว่าใช้เวลา 10 นาที เหลือร้อยละ 46.8 เมื่อแจ้งว่าใช้เวลา 30 นาที
แบบสอบถามควรใช้เวลาทำนานเท่าใด?
สั้นพอที่เวลาที่แจ้งไว้จะไม่ทำให้ผู้คนถอย และตรงไปตรงมาพอที่จะตรงกับความเป็นจริง ไม่มีจุดตกหน้าผาที่นาทีใดนาทีหนึ่ง ความสัมพันธ์ที่วัดได้คือการเข้าร่วมที่ลดลงอย่างสม่ำเสมอเมื่อความยาวที่แจ้งไว้เพิ่มขึ้น ข้อคำถามทุกข้อที่คุณเก็บไว้จึงทำให้เสียการตอบกลับไปบ้าง และคุณควรบอกได้ว่าแต่ละข้อให้อะไรคุณ
แบบสอบถามเป็นเชิงคุณภาพหรือเชิงปริมาณ?
เป็นได้ทั้งสองแบบ และส่วนใหญ่มีทั้งสองอย่างผสมกัน คำถามปลายปิดที่มีตัวเลือกตายตัวให้ข้อมูลเชิงปริมาณ คำถามปลายเปิดให้ข้อมูลเชิงคุณภาพ สิ่งสำคัญคือตัดสินใจว่าข้อคำถามแต่ละข้อมีไว้เพื่ออะไรก่อนจะเขียน เพราะทั้งสองแบบต้องใช้กฎเรื่องถ้อยคำต่างกัน จำนวนผู้ตอบต่างกัน และการวิเคราะห์ที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง
ควรมีจุดกึ่งกลางที่เป็นกลางในมาตราส่วนประมาณค่าหรือไม่?
ใส่ไว้เมื่อ “เป็นกลาง” เป็นจุดยืนที่มีอยู่จริงต่อสิ่งที่คุณกำลังวัด การตัดออกไม่ได้บังคับให้ความคิดเห็นที่ซ่อนอยู่ปรากฏออกมา ผู้คนจะเลือกแบบสุ่มไม่มากก็น้อยในบรรดาระดับที่อยู่ใกล้ตรงกลาง นอกจากนี้ควรตัดสินใจเรื่องจุดกึ่งกลางและตัวเลือก “ไม่ทราบ” ไปพร้อมกัน เพราะการมี “ไม่ทราบ” ให้เลือกทำให้การเลือกจุดกึ่งกลางลดลงราว 7 ถึง 17 จุดเปอร์เซ็นต์
ควรมีตัวเลือก “ไม่ทราบ” เมื่อใด?
เมื่อผู้ตอบอาจไม่มีข้อมูลนั้นจริง ๆ เช่น ชื่อแพ็กเกจ วันที่ หรือรายละเอียดทางเทคนิค หลีกเลี่ยงในคำถามเกี่ยวกับประสบการณ์ของผู้ตอบเอง ซึ่งเกือบทุกคนตอบได้ เมื่อมีทางออกง่าย ๆ ผู้คนก็จะใช้ ในข้อคำถามด้านทัศนคติข้อหนึ่ง ร้อยละ 15 เลือก “ไม่ทราบ” เมื่อมีให้เลือก ขณะที่มีเพียงร้อยละ 3 ถึง 4 ที่ข้ามข้อคำถามที่เทียบเคียงได้ซึ่งไม่มีตัวเลือกนี้
ควรใช้คำถามปลายเปิดกี่ข้อ?
หนึ่งหรือสองข้อ วางไว้ในจุดที่คุ้มค่า มักเป็นคำถามต่อเนื่องจากคำตอบปลายปิดที่เจาะจง และเป็นช่องปิดท้ายที่รับทุกเรื่อง คำตอบปลายเปิดเป็นทางเดียวที่จะได้ยินสิ่งที่รายการตัวเลือกของคุณลืมไป แต่ต้องมีแนวทางการลงรหัสและผู้ลงรหัสมากกว่าหนึ่งคนก่อนที่ผลจะมีความหมาย และต้นทุนนั้นมีอยู่จริง
จะทดสอบแบบสอบถามก่อนส่งออกไปได้อย่างไร?
ทำเป็นสองรอบ การทดสอบเบื้องต้นตรวจความเข้าใจ ให้ผู้คนอ่านข้อคำถามแต่ละข้อออกเสียง แล้วบอกคุณว่าคิดว่าข้อนั้นหมายถึงอะไร และเลือกคำตอบอย่างไร การทดลองนำร่องคือการใช้งานจริงขนาดเล็กเพื่อตรวจข้อมูล ได้แก่ จุดที่ผู้ตอบออกกลางทาง ความครอบคลุมของตัวเลือก พฤติกรรมการใช้มาตราส่วน และการวิเคราะห์ที่วางแผนไว้ใช้ได้จริงหรือไม่ ให้ทำการทดสอบเบื้องต้นก่อน เพราะเป็นขั้นที่เปลี่ยนถ้อยคำ
การออกแบบการวิจัยประเภทใดที่ใช้แบบสอบถาม?
แบบสอบถามเป็นเครื่องมือเก็บข้อมูล ไม่ใช่รูปแบบการวิจัย จึงปรากฏในการออกแบบหลายแบบ การศึกษาแบบภาคตัดขวางใช้แบบสอบถาม ณ จุดเวลาเดียว การศึกษาแนวโน้มและการศึกษาแบบติดตามกลุ่มเดิม (panel) ใช้ซ้ำไปตามเวลา การทดลองใช้เพื่อวัดผลหลังการจัดกระทำ การเลือกระหว่างแบบเหล่านี้เป็นการตัดสินใจด้านการออกแบบการศึกษา ซึ่งอยู่สูงกว่าถ้อยคำของข้อคำถามหนึ่งระดับ
จะตรวจสอบความตรงของแบบสอบถามได้อย่างไร?
ข้อคำถามใหม่ไม่กี่ข้อที่วัดสิ่งที่เป็นรูปธรรมต้องการการทดสอบเบื้องต้น ไม่ใช่การตรวจสอบความตรงทางจิตมิติ มาตราส่วนที่ใช้วัดสิ่งที่เป็นนามธรรม และจะนำไปเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มหรือให้ผู้อื่นนำไปใช้ซ้ำ ต้องการมากกว่านั้น ได้แก่ การให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจเนื้อหา การทดลองนำร่องที่ใหญ่พอจะตรวจว่าข้อคำถามไปด้วยกันได้ และหลักฐานว่าคะแนนสัมพันธ์กับสิ่งภายนอกตามที่คุณคาดการณ์ไว้ หากมีเครื่องมือที่ผ่านการตรวจสอบความตรงแล้วสำหรับคุณลักษณะที่ต้องการวัดของคุณ ให้ใช้เครื่องมือนั้นแทนการเขียนเอง
คู่มือนี้จัดทำขึ้นอย่างไร และไม่ครอบคลุมเรื่องใด
ลำดับ 7 ขั้นตอนเป็นไปตามกระบวนการพัฒนาที่อธิบายไว้ในตำราด้านระเบียบวิธีของแบบสอบถาม16, 17, 18, 20 ไม่ใช่กรอบของผู้ให้บริการรายใดรายหนึ่ง ทุกตัวเลขที่ยกมาในหน้านี้มาจากการทดลองที่ตีพิมพ์แล้วหรือรายงานด้านระเบียบวิธีอย่างเป็นทางการ ซึ่งแสดงไว้ด้านล่าง แต่ละตัวได้รับการจัดระดับก่อนนำมาใช้ และระดับนั้นแสดงไว้ข้างข้อกล่าวอ้างในตารางหลักฐาน
ข้อกล่าวอ้างที่เราสืบย้อนไปไม่ถึงแหล่งข้อมูลปฐมภูมิถูกตัดออกไปแล้ว และข้อที่พบบ่อยที่สุดในกลุ่มนี้มีระบุชื่อไว้ใน “ตัวเลขที่เราตั้งใจไม่ใช้” เพื่อให้คุณจำได้เมื่อเจอที่อื่น ในกรณีที่กฎสมเหตุสมผลแต่หลักฐานโดยตรงมีน้อย เช่น การแยกข้อคำถามที่ถามสองประเด็น หน้านี้จะบอกไว้ตรง ๆ แทนที่จะยืมความน่าเชื่อถือจากข้อค้นพบที่แข็งแรงกว่า
หลักฐานเชิงทดลองส่วนใหญ่ในหน้านี้มาจากแบบสำรวจที่ทำในสหรัฐอเมริกาและยุโรปตะวันตก โดยมากใช้กลุ่มตัวอย่างจากประชากรทั่วไปและกลุ่มตัวอย่างประจำบนเว็บ ขนาดของผลด้านถ้อยคำและลำดับจะไม่ถ่ายโอนไปยังทุกภาษา ทุกหัวข้อ หรือทุกประชากรได้โดยไม่เปลี่ยนแปลง และไม่มีส่วนใดที่ทดสอบกับผู้ตอบของคุณ ให้ถือว่าตัวเลขเหล่านี้เป็นหลักฐานว่าผลเหล่านี้มีอยู่จริงและอาจมีขนาดใหญ่ ไม่ใช่ค่าคงที่ที่นำไปแทนค่าได้
ตัวอย่างประกอบเป็นกรณีที่สร้างขึ้นเพื่อแสดงทั้ง 7 ขั้นตอนไว้ในที่เดียว ไม่ใช่รายงานของการศึกษาจริง และการทดสอบเบื้องต้นที่อธิบายไว้เป็นเพียงภาพประกอบ
หน้านี้ครอบคลุมตัวเครื่องมือ ไม่ครอบคลุมว่าจะถามใคร ถามกี่คน หรือวิเคราะห์สิ่งที่ได้กลับมาอย่างไร เรื่องเหล่านั้นเป็นงานแยกต่างหาก ซึ่งอยู่ในการสุ่มตัวอย่าง ขนาดกลุ่มตัวอย่าง และนัยสำคัญทางสถิติ
SuperSurvey ผลิตซอฟต์แวร์แบบสำรวจ เราจึงมีผลประโยชน์ทางการค้าจากการที่ผู้คนทำแบบสำรวจ คู่มือนี้อ่านได้ฟรี และคำแนะนำใช้ได้กับแพลตฟอร์มแบบสำรวจทุกแพลตฟอร์ม เครื่องมือตรวจข้อคำถามทำงานในเบราว์เซอร์ของคุณทั้งหมดและไม่ส่งข้อมูลไปที่ใด ลิงก์ไปยังเครื่องมือสร้างและคลังเทมเพลตของเรามีไว้เป็นทางเลือกในการนำแบบสอบถามไปใช้จริง
เอกสารอ้างอิง
- Krosnick, J. A., & Presser, S. (2010). Question and questionnaire design. In P. V. Marsden & J. D. Wright (Eds.), Handbook of Survey Research (2nd ed., ch. 9). Emerald.
- Rasinski, K. A. (1989). The effect of question wording on public support for government spending. Public Opinion Quarterly, 53(3), 388-394. doi.org/10.1086/269158
- Smith, T. W. (1987). That which we call welfare by any other name would smell sweeter. Public Opinion Quarterly, 51(1), 75-83. doi.org/10.1086/269015
- Saris, W. E., Revilla, M., Krosnick, J. A., & Shaeffer, E. M. (2010). Comparing questions with agree/disagree response options to questions with item-specific response options. Survey Research Methods, 4(1), 61-79. doi.org/10.18148/srm/2010.v4i1.2682
- Preston, C. C., & Colman, A. M. (2000). Optimal number of response categories in rating scales. Acta Psychologica, 104(1), 1-15. doi.org/10.1016/S0001-6918(99)00050-5
- Wetzelhutter, D. (2020). Scale-sensitive response behavior: consequences of offering versus omitting a "don't know" option and/or a middle category. Survey Practice, 13(1). doi.org/10.29115/SP-2020-0012
- Gilljam, M., & Granberg, D. (1993). Should we take don't know for an answer? Public Opinion Quarterly, 57(3), 348-357. doi.org/10.1086/269380
- Pew Research Center. Writing survey questions. Methods explainer. pewresearch.org/writing-survey-questions
- Pew Research Center (2003, November 18). Religious beliefs underpin opposition to homosexuality, Part 2: Gay marriage. pewresearch.org/politics/2003/11/18/part-2-gay-marriage
- Galesic, M., & Bosnjak, M. (2009). Effects of questionnaire length on participation and indicators of response quality in a web survey. Public Opinion Quarterly, 73(2), 349-360. doi.org/10.1093/poq/nfp031
- Antoun, C., Couper, M. P., & Conrad, F. G. (2017). Effects of mobile versus PC web on survey response quality. Public Opinion Quarterly, 81(S1), 280-306. doi.org/10.1093/poq/nfw088
- Mavletova, A. (2013). Data quality in PC and mobile web surveys. Social Science Computer Review, 31(6), 725-743. doi.org/10.1177/0894439313485201
- Schonlau, M., & Toepoel, V. (2015). Straightlining in web survey panels over time. Survey Research Methods, 9(2), 125-137. doi.org/10.18148/srm/2015.v9i2.6128
- Blair, J., & Conrad, F. G. (2011). Sample size for cognitive interview pretesting. Public Opinion Quarterly, 75(4), 636-658. doi.org/10.1093/poq/nfr035
- Menold, N. (2020). Double barreled questions: an analysis of the similarity of elements and effects on measurement quality. Journal of Official Statistics, 36(4), 855-886. doi.org/10.2478/jos-2020-0041
- Rattray, J., & Jones, M. C. (2007). Essential elements of questionnaire design and development. Journal of Clinical Nursing, 16(2), 234-243. doi.org/10.1111/j.1365-2702.2006.01573.x
- Boparai, J. K., Singh, S., & Kathuria, P. (2019). How to design and validate a questionnaire: a guide. Current Clinical Pharmacology, 13(4), 210-215. doi.org/10.2174/1574884713666180807151328
- Slattery, E. L., Voelker, C. C. J., Nussenbaum, B., Rich, J. T., Paniello, R. C., & Neely, J. G. (2011). A practical guide to surveys and questionnaires. Otolaryngology-Head and Neck Surgery, 144(6), 831-837. doi.org/10.1177/0194599811399724
- Edwards, P. (2010). Questionnaires in clinical trials: guidelines for optimal design and administration. Trials, 11, 2. doi.org/10.1186/1745-6215-11-2
- Stone, D. H. (1993). Design a questionnaire. BMJ, 307(6914), 1264-1266. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1679392
- American Association for Public Opinion Research (2022). Data quality metrics for online samples: considerations for study design and analysis. Task force report. รายงานคณะทำงาน aapor.org (PDF)
- Nielsen, J., & Landauer, T. K. (1993). A mathematical model of the finding of usability problems. Proceedings of ACM INTERCHI '93, 206-213. doi.org/10.1145/169059.169166
- Miller, G. A. (1956). The magical number seven, plus or minus two. Psychological Review, 63(2), 81-97. doi.org/10.1037/h0043158
- Maybin, S. (2017, March 10). Busting the attention span myth. BBC News. bbc.com/news/health-38896790
เราตรวจสอบ DOI ทุกรายการข้างต้นกับระบบแปลง DOI และตรวจว่าทุกลิงก์ยังใช้งานได้ เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2026